top of page

Vücut Sanatının Kimyası

Günümüzde dövme yaptırmak çok sık rastlanılan ve moda olan bir şeye dönüştü. İnsanlar duygularını veya sevdikleri şeyleri ifade etmek için vücutlarını bir sanat eserine dönüştürüyorlar. Oysaki eski zamanlarda insanlar ne kadar cesur, güçlü olduklarını dövmeler sayesinde belirlerdi. Yani dövmenin olması senin güçlü, cesur, yetenekli biri olduğun anlamına gelirdi. Kısacası o dövmeyi hak etmen gerekiyordu.

Eski zamanlarda bazı kabileler dövme boyasının sihirli olduğunu düşünürlerdi ve dövme yaptırınca kötü ruhların onları terk ettiklerine inanırlardı.



Günümüzde ise dövme boyalarının ana maddesi pigmentlerdir. Bu pigmentler de minerallerden veya endüstriyal temelli doğal maddelerden oluşuyor.


Mesela metal tuzu, plastik bazlı ve organik bazlı bileşenler gibi.


Dövme boyaları şu maddelerin bilinmeyen bir karışımından oluşmaktadır:

•​Sentetik metal tuzları pigmentleri (oksitler, sülfitler, selenidler)

•​Doğal mineral pigmentler

•​Bitkisel bazlı boyalar

•​Plastik bazlı boyalar



Genel olarak, dövme mürekkepleri, bir sıvı içinde çözülemeyen pigmentlerdir. Bu pigmentlerin derimize işleyebilmesi için bir sıvı içinde bulunması lazım. Bunun için de su, yağ, gliserin veya alkol bazlı olması lazım. (Dövme boyları su, alkol veya yağ bazlı olur.) Dövme mürekkebi sıvısı iki bileşenden oluşur: bir bağlayıcı ve bir çözücü. İnce dağılmış pigment karışımı katkı maddeleri ile stabilize edilir ve koruyucular içerebilir.(Mikrobiyolojik bozulmayı önlemek için eklenir).


Bağlayıcı maddeler veya bağlayıcılar uçucu olmayan pigmentlerdir. Bağlayıcı pigment partiküllerini birbirine bağlar ve mürekkebin daha kolay deriye enjekte edilmesini sağlar.



Peki ya taşıyıcı solisyon?

Taşıyıcı çözelti; mürekkebin uygulandığı bölgeye eşit şekilde dağılmasını sağlar. Bunun yanısıra enfeksiyona sebep olan bakterileri ortamdan uzak tutar. Alkol bazı çok olursa cildi tariş edebilir.


Tek başına veya kombinasyon halinde en yaygın olarak kullanılan bileşikler şunlardır:

•​Gliserol

•​Etanol, metanol ve izopropil alkol

•​Witch hazel

•​Propilen glikol

•​Saf su

•​Denatüre alkol (mavi ispirto) (tek başına kullanılırsa cilt yanıklarına sebep olur.)


Bunlara göre boyanın daha yoğun, daha az kıvamlı vs. olmasını belirleniyor.

Yoğun kıvamlı boyaları deriye işlemek daha zor olur.

Boyaları seyreltmek de mümkün. Su bazlı boyayı suyla seyreltebilirsin. Fakat yağlı, gliserinli boyayı nasıl seyreltebilirim dersek eğer, onlar için de özel karışımlar var.

Dövme yapımında kullanılan boyaların bileşimi hakkında yeterli bilgi maalesef yoktur. Bulunması imkansız olduğundan değil ama çoğu boya tarifi ticari bir sırdır ve üreticiler tarafından korunmaktadır.


Pigmentler

Pigmentler, tanım gereği, ortamda çözünmez, organik veya inorganik renklendiricilerdir ve boyalar çözünürdür. Boyalar, çözünür oldukları için dövme mürekkebi olarak uygun değildir ve uygulamadan sonra biyolojik olarak çok hızlı bozulur.


Her pigment sınıfının avantajları ve dezavantajları vardır ve tipik pigment safsızlıklarına sahiptir, yani metaldeki ağır metaller gibi inorganik safsızlıklar oksit pigmentleri, aromatik gibi organik safsızlıklar.


İnorganik Pigmentler

Dövme mürekkeplerinde en çok kullanılan inorganik pigmentler uygulama özellikleri nedeniyle sınırlıdır. Kullanılan pigmentler arasında demir oksit, titanyum bulunur dioksit ve krom oksit yeşili vardır.

Titanyum Dioksit Pigmentler Titanyum dioksit pigmentler çok az emme yeteneği gösterir ve neredeyse değişmeden yansıtır. Yüksek saçılma gücü vardır. Titanyum dioksit pigmentleri, tüm beyaz renklendiriciler arasında en yüksek kırılma indisine sahiptir, bu nedenle açık renkler için uygundur.


Krom Oksit Yeşili Krom oksit pigmentleri krom oksit yeşil (Cr 2 O 3) ve krom oksit hidrat yeşili (viridian) (Cr203 x3H20) kromatik olarak yeşil ile sınırlıdır. Otantik özellikleri ve ısı stabiliteleri demir oksit ile karşılaştırılabilir pigmentler. Üretim sırasında, altı değerlikli krom, üç değerlikli kroma indirgenir. Çözünür krom için krom oksitler yakından izlenmelidir. Bu pigmentler yalnızca mat olmalarından dolayı kalıcı makyajda kullanılır ve "Kirli" renk tonudur.

Demir Oksit Pigmentler Birçok demir oksit çeşidi sarı olarak kullanılır. Demir oksitlerin özellikleri dövme mürekkeplerinde kullanımlarını sınırlar aynı zamanda kalıcı makyaj için uygun hale getirir. İnorganik pigmentlere kıyasla demir oksitlerin donuk ve parlak olmayan bir tonu vardır. Demir oksit pigmentlerin opaklığı çok yüksektir ve demir oksit kırmızısının aksine, 1.000 ° C'ye kadar ısıya dayanıklıdır, sarı ve kahverengi demir oksitler ısıya kararlı değildir. Genel olarak, demir oksit pigmentlerinden yapılan dövmeler zamanla kırmızı bir tona dönüşme eğilimindedir. Bunun nedeni demir oksit ısıya dayanıklı kırmızı hematite geçmek için eğilimidir.

İnorganik Pigmentlerin Safsızlıkları

Daha önce de belirtildiği gibi inorganik pigmentler her zaman istenmeyen ve kaliteyi azaltan safsızlıklara sahiptir. Nikel, krom, bakır ve kobalt…

Organik Pigmentler

Organik pigmentlerin kullanımı, insan gözünün algılayabildiği hemen hemen her rengi taklit etmemizi sağlar. İnorganik pigmentlere kıyasla organik pigmentler daha parlaktır ve beyazla karıştırıldığında daha yüksek renk mukavemetine sahiptir. Bu pigmentlerin varyantları tüm renk spektrumunu kapsar, ancak dağılabilirliğe göre inorganik pigmentler daha iyidir. Organik pigmentler kabaca azo ve polisiklik pigmentlere bölünmüştür.

Azo Pigmentleri Aşağıdakileri içeren bileşiklerdir:

Azo grubu –N = N– sp2 hibridize C'ye zincirlenmiş atomlardır.

Genel formül:



R = dinlenme ve Aromatik = aromatik dinlenme.

Azo gruplarının miktarı, mono ve diazo bileşikleri arasında ayrım yapmak için kullanılır. Üç veya daha fazla azo grubuna sahip bileşikler,herhangi bir teknik senaryoda kullanılır. En çok kullanılan bu pigmentler için üretim süreci, azobirleştirme reaksiyonudur.


Polisiklik Pigmentler Polisiklik pigmentler tek tip bir sınıf değildir. Pigmentler; azo olmayan tüm pigmentlerin bir toplamıdır. Trifenilmetan hariç, tüm polisiklik pigmentlerin halka sistemleri vardır. Özel bir durum, ftalosiyanin sisteminin polisiklik metal kompleksidir.

Karbon Siyahı

Karbon Siyahı, dövme mürekkebi için en uygun pigmentlerden biridir. Bu pigmentler boyut olarak çok farklıdır ve bu nedenle dağınıklıkları da farklıdır. İmalatın kökenleri 15–300 nm boyutunda küçük küresel parçalar (birincil parçacıklar veya nodüller olarak adlandırılır). Bu partiküller, partikül agregalarına eritilir. Güçlü elektrik kuvvetleri bu agregaları bir arada tutar. Bunların hepsi üretim sürecinde olur ve sonuç olarak, piyasadaki Karbon Siyahının çoğunluğu 1-100 μm boyutundaki aglomeralardan oluşur çünkü bu aglomeralar bir kez oluşur, asla kırılmaz. Daha iyi kullanım ve toz oluşumunu en aza indirmek için, Carbon Black peletler halinde satılmaktadır. 0,1–1 mm boyutundadır.



Renkli Pigmentler

Renkli pigmentler kimyasallarına göre sınıflandırılır. Kabaca azo veya polisiklik pigmentlerdir. Azo pigmentleri, mono-azo(yeşilimsi orta sarı, kırmızımsı sarı ila turuncu), dis-azo(yeşilimsi, kırmızımsı ila turuncu kırmızı), β-naphtol(turuncudan orta kırmızıya) olarak alt gruplara ayrılmıştır, naphtol AS (orta kırmızı ila menekşe) ve nikel, bakır veya kobalt içeren metal pigmentleridir.


Polisiklik pigmentler genellikle yoğunlaştırılır. Aromatik veya heterosiklik halka sistemlerine sahiptir. İki önemli örnek ftalosiyaninlerdir (yeşil, mavi) ve kinakridon pigmentleri (mavimsi kırmızı, kırmızı, mor). Bu tür pigmentlerin üretimi karmaşık kimyasal sentez gerektirir ve ortaya çıkan renklendirici farklı eğitimler içerebilir, renklendiriciyi açmak için ürünler, yan ürünler, titanyum dioksit ve diğer belirtilmemiş bileşiklerin farklı konsantrasyonları kullanılır.



Siyah: ​Karbon (yanmış karbon), Vüstit (demir oksitte bol miktarda bulunur, FeO), Manyetit Kristalleri

Kahverengi​: Ochre (Toprak boyası – demir oksit ve kil de bol miktarda bulunur)

Kırmızı​: Civa sülfür (Zincifre) (HgS), Demir oksit (Fe2O3), Kadmiyum kırmızısı (CdSe)​

Turuncu​: Kadmiyum selenoid-sülfür, Disasodiarylide, Disazopyrazolone

Sarı​: Kadmiyum sarısı (CdZnS, CdS), Ochre, Kurkuma sarısı, Krom sarısı (PbCrO4), disazodiarylide

Yeşil​: Bakırtaşı([Cu2(CO3)(OH2)]), Krom oksit (Cr2O3), Cu/Al ftalosiyanin, Monoazo pigmentleri, Demir siyanür

Mavi​: Kobalt mavisi, gök mavisi, azürit (bakır karbonatta bol miktarda bulunur), Lapis lazuli (sodyum alüminyum silikatta bol miktarda bulunur), Mısır mavisi (kalsiyum bakır silikatta bol miktarda bulunur), Bakır ftalosiyanin

Mor: ​Quinacridone, Dioxazine, Karbazol, Manganez Amonyum Pirofosfat

Beyaz​Kurşun karbonat (PbCO3), Titanyum dioksit (TiO2), Baryum Sülfat (BaSO4)


2001 yılının “Dermatoloji Arşivinde” Antony Timko ve meslektaşlarının enerji dağılımlı spektrometre (EDS) ile x-ray mikroanalizi kullanarak dövme pigmentlerinin kimyasal yapısının incelenmesi adında bir çalışması mevcut. Bu çalışmaya göre dövme boyalarında yapısında tespit edilen en yaygın bileşikler oksijen (%73), titanyum dioksit (%67) ve karbon (%67). Ama bu oranlar farklı ürünlerde, hatta aynı renk ürünlerde bile büyük oranda farklılık göstermekte..


Kaynakça: Fitzpatrick RE, Lupton JR: Successfultreatment of treatmentresistant laserinduced pigment darkening of a cosmetic tattoo. Lasers Surg Med 2000; 27: 358–361. Mafong EA, KauvarAN, Geronimus RG:Surgical pearl: removal of cosmeticlipliner tattoo with pulsed carbon dioxidelaser. J Am AcadDermatol 2003; 48:271–272. Ibrahimi OA, Syed Z, SakomotoFH, etal: Treatment of tattoo allergy with ablative fractionalresurfacing: a novel paradigm for tattoo removal. J AmAcadDermatol 2011; 66: 111–114.Van der Velden EM, Oostrom CAM,Roddi R, et al: Dermatography with penta-monogalloylglucose as a new treatment for removal of colorpigments inthe eyebrows. Am J Cosm Surg 1995; 12:3–9. Chiang JK, Barsky S, Bronson DM:Tretinoin in the removalof eyelinertattoo. J Am Acad Dermatol 1999; 40:999–1001.Verhaeghe E: Techniques and devicesused for tattooremoval; in De Cuyper C,Pérez-Cotapos ML (eds): DermatologicComplications with Body Art: Tattoos,Piercingsand Permanent Make-Up.Berlin, Springer Heidelberg, 2010, pp91–105.Anderson RR, Geronimus R, Kilmer SL:Cosmetictattoo ink darkening. A complication of Q-Switched andpulsed-lasertreatment. Arch Dermatol 1993; 129:1010–1014.Chang SE, Kim KJ, Choi JH: Areolar cosmetic tattoo inkdarkening: a complication of alexandrite laser. DermatolSurg2002; 28: 95–96.Jimenez G, Weiss E, Spencer JM: Multiple color changes following laser therapy of cosmetictattoos. J Dermatol Surg2002; 28: 177–179.Reddy KK, BrauerJA, Bernstein L, et al:Topical perfluorodecalin resolvesimmediate whitening reactions and allows rapid effectivemultiple pass treatment of tattoos. Lasers Surg Med 2013; 45: 76–80.Laumann AE, Derick AJ: Tattoos andbody piercings in the United States: anational data set. J Am AcadDermatol2006;55:413–421. Colver GB: The infraredcoagulator indermatology. Dermatol Clin 1989;7: 155–167. Kent KM, Graber EM: Laser tattoo removal: a review. Dermatol Surg 2012;38: 1–13.Anderson RR, Parrish JA: Selective photothermolysis: precise microsurgery byselectiveabsorption of pulsed radiation.Science 1983;220:524–527.Luebberding S, Alexiades-ArmenakasM: New tattooapproaches in dermatology. Dermatol Clin 2014;32:91–96.Krutak L: Tattoo Traditions of NativeNorth America: Ancient and Contemporary Expressions of Identity. Arnhem,LM Publishers, 2014. 2 Allison JM: Early mummiesfrom coastalPeru and Chile; in Spindler K, WilfringH, Rastbichler-Zissernig E, Zur NeddenD, Nothdurfter H (eds): Human Mummies. A Global Survey of Their Statusand theTechniques of Conservation 3.Vienna, Springer, 1996, pp125–130.3 Krutak L: The Tattooing Arts of Tribal Women. London, Bennett & Bloom,2007. 4 Renaut L: Tattooing in antiquity; inAnne & Julien,Galliot S, Bagot P (eds):Tattoo. Paris, Musée du Quai Branly andActes Sud, 2014, pp 22–26. 5 Gell A: Wrapping in Images: Tattooingin Polynesia. Oxford, Clarendon, 1993. 6 Jablonski NG: Skin: A Natural History.Berkeley, University of California Press,2006. 7 Krutak L: Magical Tattoos and Scarification: Spiritual Skin. Aschaffenburg, Edition Reuss, 2012. 8 Galliot S: Samoantattoos leave indelibleglobal imprint. Voices 2011;27:10–11. 9 Krutak L: Tattooed tiger men of IndiaMyanmar. Total Tattoo2013;106: 34–38.1 Krutak L: Tattoo Traditions of NativeNorth America: Ancient and ContemporaryExpressions of Identity. Arnhem,LM Publishers, 2014. 2 Allison JM: Early mummies from coastalPeru and Chile; in Spindler K, WilfringH, Rastbichler-Zissernig E, ZurNeddenD, Nothdurfter H (eds): Human Mummies. A Global Survey of Their Status and the Techniques of Conservation3.Vienna, Springer, 1996, pp 125–130. 3 Krutak L: TheTattooing Arts of TribalWomen. London, Bennett & Bloom,2007. 4 Renaut L: Tattooing in antiquity; inAnne & Julien, Galliot S, Bagot P (eds):Tattoo. Paris, Musée du QuaiBranly andActes Sud, 2014, pp 22–26. 5 Gell A: Wrapping in Images: Tattooingin Polynesia. Oxford, Clarendon, 1993. 6 Jablonski NG: Skin: A Natural History.Berkeley, University of California Press,2006. 7 Krutak L: Magical Tattoos andScarification: Spiritual Skin. Aschaffenburg, Edition Reuss, 2012. 8 Galliot S: Samoan tattoos leave indelibleglobalimprint. Voices 2011;27:10–11. 9 Krutak L: Tattooed tigermen of Indiaand Myanmar. Total Tattoo 2013;106:0 Krutak L: The power to cure: a brief history of therapeutic tattooing; in DellaCasa P, Witt C (eds): Tattoos and BodyModifications in Antiquity. Zurich Studies in Archaeology 9. Zurich, ChronosVerlag, 2013, pp 27–34. 11 Krutak L: St. Lawrence Island joint-tattooing: spiritual/medicinal functions and inter-continental possibilities. EtudInuit 1999;23:229–252. 12 Krutak L: Kalinga Tattoo: Ancient andModern Expressions of the Tribal. Aschaffenburg, Edition Reuss, 2010. 13 LandauerTK, Whiting JWM: Infantilestimulation and adult stature of humanmales. Am Anthropol 1964;66:1007–1028. 14 LevineSJ: Stimulation in infancy. SciAm 1960;202:80–86. 15 BelskyJ, Steinberg L, Draper P: Childhood experience, interpersonaldevelopment, and reproductive strategy: an evolutionarytheory of socialization. ChildDev 1991;62:647–670. 16 Ludvico LR, Kurland JA: Symbolic ornot-so-symbolicwounds: the behavioralecology of human scarification. EtholSociobiol 1995;16:155–172. 17 Gems D, Partridge L: Stress-responsehormesis and aging: that which does notkill us makes us stronger. Cell Metab2008;7:200–203. 18 Rattan SIS: Hormesis in aging. AgeingRes Rev 2008;7:63–78. 19 Dias J, Dias M: Os Macondes de Moçambique. Lisboa, Centro de Estudios deAntropologia Cultural, 1964. 20 Karsten R: Civilization of the SouthAmerican Indians: With Special Reference to Magic and Religion. London,Kegan Paul, 1926. 21 Searight S: The Use and Function of Tattooing on Moroccan Women. 3 vols.New Haven, Human RelationsAreaFiles, 1984. 22 Bogoras W: The Chukchee. Publicationsof the Jesup North Pacific Expedition 7;Memoirs of the American Museum ofNatural History 11. New York, G.E.Stechert, 1904–1909. 23 Viveiros de Castro E: Cosmological deixis and Amerindian perspectivism. J RAnthropol Inst 1998;4:469–488.DIN EN 971–1:1996–09, Paints andVarnishes – Terms and Definitions forCoatingMaterials – Part 1. Berlin,Beuth, 1996. 2 Nanetti P: Lackrohstoffkunde. Hannover, Vincentz, 1997. 3 Umbach W: Kosmetik und Hygiene.Weinheim, Wiley-VCH, 2004. 4 DIN 55943–11–1993, Colouring Materials; Terms and Definitions. Berlin,Beuth, 1993. 5 Goldschmidt A, Streitberger HJ: BASFHandbuch Lackiertechnik. Hannover,Vincentz, 2002 . 6 Zollinger H: Chemie der Azofarbstoffe.Basel, Birkhäuser, 1958.7 Zollinger H: Diazo Chemistry. Weinheim, VCH-Verlagsgesellschaft, 1994.8 International Carbon Black Association(ICBA): Carbon Black User’s Guide –Safety, Health, & Environmental Information. ICBA, 2004.1 BäumlerW: The fate of tattoo pigmentsin the skin (presentation). First International Conference on Tattoo Safety,Berlin, 2013.2 LuchA, Laux P, et al: Tattoos: is theremore than ‘meets-the-eye’? Tattooingfrom a toxicological perspective. TheLancet, submitted. 3 Sahu D, Kannan GM, Vijayaraghavan R:Carbon black particle exhibits size dependent toxicity in humanmonocytes.Int J Inflam 2014;2014:827019. 4 Lehner K, Santarelli F, Vasold R, KönigB, Landthaler M, Bäumler W: Black tattoo inks are a source of problematic substances suchas dibutyl phthalate. Contact Dermatitis 2011;65:231–238. 5 Rancan F, Nazemi B, Rautenberg S, Ryll M, Hadam S, Gao Q, Hackbarth S, HaagSF, Graf C, Rühl E, Blume-PeytaviU,Lademann J, Vogt A, Meinke MC: Ultraviolet radiation andnanoparticle induced intracellular free radicals generationmeasured in human keratinocytesby electron paramagneticresonancespectroscopy. Skin Res Technol 2014;20: 182–193. 6 Decher G, Hong JD, Schmitt J: Buildupof ultrathinmultilayer films. Thin SolidFilms 1992;210:831–835. 7 Donath E, Sukhorukov GB, Caruso F,Davis SA, Möhwald H: Novel hollowpolymer shells by colloid-templated assembly of polyelectrolytes. Angew ChemInt Ed 1998;41:4019–4022. 8 Peyratout C, Dähne L: Tailor-madepolyelectrolytemicrocapsules: frommultilayers to smart containers. AngewChem Int Ed 2004;43:3762–3783. 9 Mercato LL, Rivera-Gil P, Abbasi AZ,Ochs M, Ganas C, Zins I, Sönnichsen C,Parak WJ: LbL multilayer capsules: recentprogress and future outlook fortheir use in life sciences. Nanoscale2010;2:458–467. 10 http://www.silver-colloids.com/Tutorials/Intro/pcs1.html (accessed2001–2012). 11 Prietl B, Meindl C, Roblegg E, PieberTR, Lanzer G, Fröhlich E: Nano-sizedand micro-sized polystyreneparticlesaffect phagocyte function. Cell Biol Toxicol2014;30:1–16. 12 Jang WS, Rawson I, Grunlan JC: Layerby-layer assembly of thin film oxygenbarrier. Thin Solid Films2008;516: 4819–4825Lehner K: Analysis of Black TattooInks;dissertation, University of Regensburg,Regensburg, Germany, 2012. 2 BFR – German Federal Institute forRiskAssessment: Anforderungen füreineSicherheitsbewertung von Tätowiermitteln, 2009. 3 Engel E: Tattoo Pigments in Skin; dissertation, University of Regensburg,Regensburg, Germany, 2007, pp 27–30.

コメント


Yazı: Blog2 Post
bottom of page